Maharani Bayajabai Shinde Dakhkhanchi Saundaryalatika (मराठी ) By Dr. Suvarna Naik Nimbalkar

भारताची पहिली महिला बँकर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या बायजाबाई शिंदे यांचे हे आत्मचरित्र आहे. ती घाटगे कुटुंबातून आली होती. तिचे वडील सर्जेराव घाटगे यांच्याकडून तिला स्वातंत्र्य आणि शौर्यचा वारसा मिळाला. ती एकदम सुंदर होती. तिचा विवाह महादजी शिंदे यांचे वंशज दौलतराव शिंदे यांच्याशी झाला होता. तिने राजकारणात तसेच लग्नानंतर युद्धात भाग घेतला. पतीच्या मृत्यूनंतर तिने ग्वाल्हेर राजवटीची जबाबदारी स्वीकारली. फक्त तिच्या सहा वर्षांच्या कारकिर्दीत तिने व्यवसाय आणि व्यापारात वाढ केली ज्यामुळे ग्वाल्हेरच्या संपत्तीत वाढ झाली. तिने तिची लष्करी व्यवस्था केली आणि ठग आणि पेंढारी यांच्या विरोधात कायदा व सुव्यवस्था राखली. तिने आपला मुलगा जानकोजीला दत्तक घेतले आणि त्या निर्णयासाठी तिला अनेक अडचणींचा सामना करावा लागला. तिचे नातवंड जयाजीराव शिंदे यांनी तिला योग्य आदर दिला आणि तिची हुशारीने काळजी घेतली.